ایستانیوز: تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به تشدید نااطمینانیهای سیاسی و منطقهای، ریزش اخیر بورس و شکلگیری صفهای فروش سنگین را رفتاری طبیعی در شرایط افزایش ریسک دانست و تأکید کرد: تا یکی دو هفته آینده فضای ابهام بر بازارهای مالی حاکم خواهد بود و حتی داراییهایی مانند طلا نیز از ریسک مصون نیستند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بازارهای مالی(ایستانیوز)، طی چند روز گذشته شاخص کل بورس سقوط سنگینی را تجربه کرد و روز گذشته نیز تا نزدیکی کانال 3 میلیون واحد عقب نشست. سقوطی که با صفهای سنگین فروش همراه بود و دوباره آینده بورس را تیره و تار کرده است.
در همین رابطه، وحید نکویی کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با اقتصادنیوز درباره علت ریزش بورس و تشکیل صف سنگین فروش میگوید: « به طور کلی، وقتی ریسک جنگ جدی میشود، خروج پول از داراییهای پرریسک مانند سهام و ورود آن به بازارهای کمریسکتری مثل طلا، رفتاری کاملاً قابل پیشبینی است.»
مشروح گفتگوی اقتصادنیوز را با وحید نکویی در ادامه میخوانید.
*آقای نکویی! در چند روز اخیر شاهد تشکیل صفهای فروش سنگین در بازار سرمایه بودیم. از منظر شما علت اصلی این ریزش ناگهانی و فشار فروش در بورس چیست؟
دلیل اصلی و عمده وضعیت فعلی، تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک و منطقهای است که قاعدتاً در چنین شرایطی سرمایهگذاران ترجیح میدهند به سمت داراییهای امنتر، همچون طلا و دلار حرکت کنند. البته انتخاب نوع دارایی امن نیز بستگی به وزنی دارد که سرمایهگذاران به نتایج احتمالی جنگ میدهند.
حذف ارز ترجیحی موتور صعود بازار سرمایه شد
علاوه بر این، عامل دیگری که نباید نادیده گرفت، بحث شناسایی سود توسط معاملهگران است. بازار سرمایه در مدت اخیر تحت تأثیر حذف ارز ترجیحی حرکت صعودی خوبی را تجربه کرده بود و به قلههای جدیدی رسیده بود؛ بنابراین بخشی از این ریزش، نتیجه طبیعی save سود در پی حرکت صعودی قبلی بازار است. به طور کلی، وقتی ریسک جنگ جدی میشود، خروج پول از داراییهای پرریسک، مانند سهام و ورود آن به بازارهای کمریسکتری مثل طلا، رفتاری کاملاً قابل پیشبینی است.
امکان خروج پول از طلا زیر سایه احتمالات درباره جنگ
البته در صورتی که جنگ رخ دهد، این امکان وجود دارد که پول از بازار طلا هم خارج شود. البته روزهای گذشته اینطور نبود و صندوق های طلا ورودی پول خوبی داشتند، اما در دو هفته آینده نوسانات بازارهای مالی بالاست.
در حال حاضر به دلیل ابهامات ژئوپلیتیک و مشخص نبودن نتایج تحولات، نوعی بیاعتمادی حاکم است که تشخیص آینده را برای همه دشوار کرده است. ما شاهد هستیم که از یک سو صحبت از استقرار ناوها در منطقه میشود و از سوی دیگر، زمزمههایی مبنی بر تمایل طرفهای آمریکایی برای مذاکره به گوش میرسد؛ اما واقعیت این است که در مجموع نمیتوان به هیچیک از این اخبار وزن قطعی داد.
به نظر من در دو یا سه هفته آینده، فضای نااطمینانی سنگینی بر بورس و کل اقتصاد ایران سایه خواهد انداخت. در این شرایط، تمامی داراییها حتی طلا نیز دارای ریسک هستند؛ چرا که نرخ طلا در ایران متأثر از قیمت دلار است و قیمت دلار نیز به شدت تحت تأثیر نتایج احتمالی تنشها قرار دارد. وقتی خطر تا این حد به ما نزدیک است که هر لحظه ممکن است با اتفاق جدیدی از خواب بیدار شویم، طبیعی است که پول در بازار پرریسکی مانند بورس نمیماند؛ چرا که مؤلفههای سودآوری شرکتها و وضعیت صادرات کشور ممکن است در آینده دستخوش تغییرات اساسی شود.
مهمترین چیزی که در انتخاب سرمایهگذاران مهم است، سودسازی شرکتهاست که متاثر از نرخ ارز است و ممکن است تحت تاثیر تحولات کشور تغییر کند. بنابراین با نرخهایی مواجه هستیم که نمیتوانم بگویم کف قیمتی است.
سرمایهگذاران ترجیح میدهند پول را در بانک نگه دارند
*به عقیده شما، نزولی شدن بورس، ارتباطی به بازار طلای جهانی -با توجه به رکوردشکنی قیمتی اخیر- دارد؟
ما نمیتوانیم بگوییم صرفاً چون طلای جهانی سقفشکنی کرده، پس بورس با این حجم از فروش مواجه شده است، یا به عبارتی اثر جانشینی مطلق حاکم است. در دورههایی شاهد بودهایم که طلا و بورس همزمان رشد کردهاند و یا حتی در مقاطعی طلا اصلاح داشته و بورس صعودی بوده است.
اما در ادبیات طبقهبندی داراییهای مالی، سهام، ریسک بیشتری دارد و طلا دارایی محبوب در زمان افزایش ریسکهاست. من معتقدم جنس ریسک فعلی با موارد قبلی، مثلاً جنگ ۱۲ روزه متفاوت است. در حال حاضر با توجه به احتمالاتی که وجود دارد، خطر کاهش یا افزایش شدید ارزش پول ملی در هفتههای آینده وجود دارد.
البته باید اشاره کنم که اگر شرایط سیاسی به سمت بهبود ارتباطات بینالمللی و جهانی برود، ممکن است با کاهش نرخها مواجه شویم، اما در صورت تداوم تنشها، جهش قیمت دلار دور از ذهن نیست. به همین دلیل اکنون حتی داراییهایی مثل طلا نیز ریسک دارد و برخی سرمایهگذاران ترجیح میدهند دارایی خود را به صورت نقد در بانک نگهداری کنند.
موضوع فقط هم ایران نیست، بلکه درگیری آمریکا با ناتو و بحث جنگ تعرفه بین کشورها هم دست به دست هم دادهاند. ایران هم واقعا در این میان اهمیت دارد. در مجموعه همه داراییها الان ریسک دارند. بنابراین فعلا هیچ توصیهای برای سرمایهگذاری در بازارها وجود ندارد.
معاملهای صورت نمیگیرد و صفهای فروش قفل شدهاند
*با وجود صفهای فروش سنگین، چرا ارزش معاملات به شدت کاهش یافته است؟
چون عملاً معاملهای صورت نمیگیرد و صفهای فروش قفل شدهاند. در این شرایط همه فروشنده هستند و خریداری در بازار وجود ندارد. برای مثال، روز گذشته نماد بانک ملت با صف فروش سنگین ۱۰ میلیاردی مواجه بود، اما خریداری نداشت. به نظر میرسد این روند تا زمان وقوع یک اتفاق معنادار برای چند روز دیگر ادامه داشته باشد.
*با این اوصاف به عقیده شما خروج پولی که در این سه روز اتفاق افتاد، آیا طبیعی است یا اینکه برای فعالان بورس نگرانکننده است؟
اگر ریسکهای موجود نبودند، بورس فضای بیشتری برای رشد داشت. باید توجه داشت که بسیاری از شرکتهای بورسی از نظر بنیادی و نسبت P/E در قیمتهای ارزندهای قرار دارند، اما سرمایهگذار باید ریسکهای محیطی را هم لحاظ کند.
بخش بزرگی از صعودهای اخیر شرکتها ناشی از تسعیر نرخ ارز بوده و در فرایند تولید آنها اتفاق خاصی نیفتاده است. در مجموع، در یک تا دو هفته آینده فضای ابهام سنگینی حاکم خواهد بود.
بازار وارد فاز اصلاح شد
*با توجه به وضعیت فعلی، آیا میتوان گفت روند صعودی بورس که 3-4 ماه طول کشید، به پایان رسیده و وارد روند نزولی شدهایم؟
من نمیتوانم با قاطعیت بگویم روند بازار نزولی شده است، اما قطعاً بازار در حال اصلاح است که این امر ذات بازار سرمایه محسوب میشود. بازارها هیچگاه به صورت مستقیم و همیشگی بالا نمیروند. اگر ریسکها فروکش کند و توافقی حاصل شود یا جنگی رخ ندهد، بازار مجدداً به مسیر صعودی بازخواهد گشت.
بازدهی 3 تا 6 ماهه صندوقهای اهرمی بالای 40 تا 50 درصد است و هنوز شرکتهایی که از اول مسیر با شاخص بودند وارد زیان نشدند و فکر میکنم تا پایان هفته بعد هم نشوند. بازارهای مالی هیچگاه مستقیم بالا نمیروند. اگر شرایط آرام شود و جنگی رخ ندهد بازار به روند صعودی برمیگردد، در غیراینصورت بازار به روند فعلی خود ادامه میدهد.
